wijnkurk_cork_corks
Wijnpraat

Kurk: een traditie en een noodzaak

Iedereen kent het wel, de handelingen die bij het openen van een wijnfles te pas komen. Het is bijna een ritueel voor mij. Vooral als die “PLOP” komt: wanneer het laatste stuk kurk de fles verlaat. Nu nog even ruiken aan de kurk en het genieten kan beginnen. Heerlijk vind ik dit allemaal.. maar de laatste tien jaar zie je een heuse verandering in het wijnlandschap. Langzaam maar zeker vinden synthetische kurken, schroefdoppen en glazen doppen hun weg naar de wijnfles. Kurk wordt schaarser en dus ook duurder. De alternatieven zijn een stuk goedkoper en altijd beschikbaar. Al hebben zowel echte kurk als de alternatieven elk hun voor- en nadelen.

Waar en Hoe

Spanje en Portugal staan samen in voor 80% van de kurk productie van de wereld. De overige 20% wordt verdeeld over Marokko, Tunesië, Algerije, Frankrijk en Italië. Frankrijk staat in voor amper 2,5% van de productie, wat raar is: zij zijn misschien wel grootste voorstander van het product. De kurk die de fles wijn afsluit wordt geproduceerd uit de schors van de kurkeik. Dit duurt wel even, pas na 25 jaar is de schors van de eik dik genoeg om er een kurk van te maken. Daarna kan de eik elke 7 á 9 jaar van zijn schors ontdaan worden. Soms persen ze ook kurkgranulaat samen om een volwaardige kurk van de maken, vaak om te gebruiken bij snel drinkbare wijnen.

Verschillende soorten

1. Natuurkurk

De natuurkurk maakte ongeveer 250 jaar geleden kennis met de wijnfles. Tot voorheen werd er gebruik gemaakt van houten plugs of zelfs geoliede vodden. Nu de natuurkurk in gebruik was, kon de wijn eindelijk op een natuurlijk manier verder ontwikkelen. Mensen zien tot op de dag van vandaag natuurkurk nog altijd als een kwaliteitslabel. Het product is heel veelzijdig, het kan naarmate de kwaliteit de wijn tientallen jaren beschermen. Door de elasticiteit van de kurk is het in staat om zich in de hals aanpassen naarmate het verschil van temperatuur en/of vochtigheid. Je zou kunnen zeggen dat de kurk een beetje leeft. Hierdoor kan de wijn een langere tijd bewaard worden en verder evolueren. Het welbekende nadeel van de kurk is de kans op kurksmaak. Tussen de 2% en 5% van de flessen hebben kurksmaak. Makkelijk te herkennen aan de geur van natte hond, nat karton of krantenpapier en rottingslucht. Kurksmaak ontstaat door TCA (TriChloorAnisole)l, een chemische verbinding die ontstaat dankzij schimmels. Een klein beetje is al genoeg om je wijn ondrinkbaar te maken.

2. Synthetische kurk

De synthetische kurk is het meest gebruikte alternatief op de natuurkurk. Hij is gemaakt van polyethyleen en is stukken goedkoper dan natuurkurk. Het grootste voordeel is dat de synthetische kurk geen enkele kans op TCA (kurksmaak) heeft. Het heeft zoals de natuurkurk ook een elasticiteit, alleen hier tot in beperkte mate. Na een jaar of drie begint hij wat stijf te worden waardoor hij niet meer zo luchtdicht is. De synthetische kurk laat dus iets meer zuurstof door, in een constante vorm zelfs. Wijnmakers kunnen door het gebruiken van deze kurk het oxidatieproces van de wijn versnellen zodat hij sneller drinkbaar wordt (maar ook sneller gedronken moet worden).

3. Schroefdop

De Zwitsers zijn de voorlopers van de schroefdop, al sinds de jaren 70 wordt de dop gebruikt voor hun witte wijnen. De laatste 18 jaar is Australië en Nieuw Zeeland gevolgd. Zij gebruiken de schroefdop voor zowel hun witte als rode wijnen. Net zoals de synthetische kurk is de schroefdop veel goedkoper én hij kan ook geen TCA veroorzaken. De flessen wijn zijn door de schroefdop ook veel makkelijker te open en te sluiten. De wijn fles is met schroefdop hermetisch afgesloten en laat dus geen zuurstof door. Om oxidatie hoeven we ons geen zorgen te maken, maar er ontstaat wel wat risico op reductie. Het kleine beetje zuurstof dat kurk doorlaat is in dit geval niet meer mogelijk. Zo kunnen de aroma’s niet ten volle evolueren, de wijn zal stil blijven staan of zelfs een beetje van zijn pluimen verliezen. Daarom heeft helaas de schroefdop vandaag de dag nog het imago om alleen bij goedkope wijnen gebruikt te worden die snel geconsumeerd worden.

Vandaag en de toekomst

Van de gemiddeld 17 miljard flessen dat per jaar verkocht worden hebben er pakweg een kleine 5 miljard een schroefdop. De rest wordt onderverdeeld onder de natuurkurk en de synthetische kurk. Het aantal schroefdoppen blijft stijgen, ook is de glazen dop zijn opmars aan het maken. Ondanks de vele pogingen om natuurkurk te vervangen, hebben ze nog altijd geen ideaal substituut gevonden. Misschien kan je niet namaken wat de natuur zo perfect creëert. Het zal moeilijk zijn om natuurkurk definitief te vervangen, mensen willen op één of andere manier toch dat authentieke en traditionele. Mij deert het niet wat de fles afsluit, zolang de inhoud maar lekker is. Cheers!

Yannick_signature

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.